Hersentraumata: 7 kPNI adviezen die de hersenen wapenen en herstel sterker bevorderen.

hoofdtrauma voetbal kpni Thomas D'havé

Hersentraumata: 7 kPNI adviezen die de hersenen wapenen en herstel sterker bevorderen.

(Dit artikel is geschreven door kPNI Therapeut Thomas D’havé en verscheen eerder op zijn persoonlijke blog.)

Tussen 2 behandelingen door checkte ik mijn telefoon. Een gemist gesprek en een voicemail van vriend en collega Stijn Vandenbroucke.

Stijn, die op dat moment (2014) aan het hoofd van de medische dienst van West Ham United stond, contacteerde me naar aanleiding van een niet-zo-eenvoudige case. Een van zijn spelers was namelijk al 3 keer volledig gerevalideerd van een hamstringblessure, maar ondanks de beste zorgen viel hij telkens opnieuw uit. En of ik misschien iets kon betekenen, vanuit mijn osteopathische ervaring.

Die case bleek uiteindelijk de belangrijke laatste aanzet om een hypothese te bevestigen waaraan ik al sinds 2009 aan het puzzelen was, en waar uiteindelijk een boel lezingen op volgden met als titel: “The Most Important factor in a Player’s History is the history of Trauma”.

Of anders gesteld: het symptoom is niet het echte probleem; de oorzaken bevinden zich altijd in de geschiedenis van de speler.

Vandaag, een klein decennium (onderzoek) later, combineer ik die opgedane inzichten uit de osteopathie met deze uit de klinische psycho-neuro-immunologie… en begrijp ik nóg beter wat er in het lichaam ‘achter de schermen’ plaatsvindt.

Lees verder om te weten te komen wat 9 jaar persoonlijke en wetenschappelijke research heeft opgeleverd om inzicht en advies te krijgen in:

  • hoe hersentrauma’s, ontsteking, niet-contactletsels en lifestyle met mekaar interageren,
  • hoe hersentrauma’s te behandelen,
  • en hoe hersenherstel te ondersteunen.

 

First things first, mijn stokpaard: het beste moment om een hersentrauma te behandelen is… vóór het trauma.

 

Zo’n 10 jaar geleden, als in de sport werkzame osteopaat vond ik het al bijzonder opvallend hoe spelers soms kort en soms enkele weken of maanden na een hoofdtrauma ‘toevallig’ het ‘slachtoffer’ werden van een non-contact blessure aan de onderste ledematen. (1)

Toen Stijn me de casus presenteerde en we op onderzoek gingen, bracht het osteopatisch onderzoek, ten opzichte van wat we verwachtten, geen duidelijke zaken in de lumbopelvische regio (onderrug) aan het licht. Wat er wel boven kwam, waren belangrijke dysfuncties in de schedel-kaakregio, de nek en de schouder.

Hoe kon dat dan?

Van de betrokken speler vonden we van de periode net vóór zijn eerste letsel beelden van een wedstrijd tegen Wolverhampton terug waarin hij na een zware botsing het bewustzijn verloor.

Ik was getriggerd.

Vanaf dan begon ik steeds meer voetballers in kaart te brengen, en hoe dieper ik groef, hoe sterker ik de tendens zag terugkeren. Tientallen keren.

Zo brak Juventusspeler Giorgio Chiellini op 16 maart 2009 zijn neus, moest hij twee dagen later alweer aan de bak en herviel hij in de daaropvolgende maanden 4 keer (!) in een hamstringletsel.

Het allerbeste moment om in te grijpen
is niet alleen vóór het letsel (dat het resultaat is van hoofdtrauma),
maar vooral voor het hoofdtrauma zélf.

Mijn eigen onderzoek kreeg vorm. “The Most Important factor in a Player’s History is the history of Trauma.” Of anders gesteld: het symptoom is niet het echte probleem, de oorzaken bevinden zich altijd in de geschiedenis van de speler.

Mijn conclusie was dan ook: het beste moment om niet-contactletsels te behandelen (of te vermijden) is het osteopathisch corrigeren van de schedeltrauma’s. (Ondertussen werd deze observatie trouwens uitvoerig bevestigd door FIFA-onderzoek waarin werd aangetoond dat een hersenschudding de kans op een vervolgblessure met 50 procent verhoogt. (2))

De tijd (2018) is nu rijp om nog een stap verder te gaan. Het allerbeste moment om in te grijpen, is niet alleen vóór het secundaire niet-contactletsel, maar ook vóór het hoofdtrauma zelf.

Duik even mee de hersenen in.

De studie van Tanriverdi die me zo mateloos fascineerde dat ze de basis werd van mijn huidige filosofie.

 

Anatomisch feit: de hersenen van een veerkrachtig lichaam zouden in staat moeten zijn zichzelf te reorganiseren na een klap, maar daarvoor moeten ze wel getraind zijn om nieuwe verbindingen (synapsen) te kunnen maken.

Wat dat betreft, werd ik voor het eerst geprikkeld door een studie van Tanriverdi uit 2008 die me mateloos fascineerde en de basis werd van mijn actuele filosofie over hoofdletsels: Bij 44,8 procent van de slachtoffers van een traumatisch hersenletsel was het immuunsysteem 3 jaar na het trauma nog steeds actief in de hersenen. (3)

Het was dus een wondhelingsprobleem!

Heel vaak is er sprake van een onderliggend chronisch actief immuunsysteem, waardoor er onvoldoende energie kan migreren naar de plaats van het nieuwe trauma in de hersenen.

It’s all about energy.

De aanwezigheid van die onderliggende laaggradige ontsteking verhindert resoleomics; de gecoördineerde en systematische reactie op weefselschade binnen een bepaalde tijdspanne.

Niet alleen ligt laaggradige ontsteking aan de basis van 95 procent van de moderne beschavingsziekten, ook zo’n 30 procent van de profvoetballers heeft verstoorde bloedwaarden die een ontregeld immuunsysteem suggereren. (4)

De belangrijkste blessurefactor is de levensstijl van een speler. – Leo Pruimboom

Als we verder terugkijken in de film van de geschiedenis van de speler vóór het hoofdtrauma, dan vinden we daar doorgaans verschillende oorzaken van deze laaggradige ontsteking die mee verklaren waarom het lichaam er niet in slaagt een succesvolle autocorrectie door te voeren. Zoals bijvoorbeeld: een tekort aan gezonde vetten of vis eten, een overdaad aan koolhydraten, een verstoord bioritme, een zittende levensstijl et cetera.

Ook Leo Pruimboom, grondlegger van de klinische psycho-neuro-immunologie stelt: ‘The Most Important factor for injury is a Player’s Lifestyle’.

De belangrijkste blessurefactor is de levensstijl van een speler.

Wat is de kPNI-strategie bij hersentrauma’s, en welke concrete herstelbevorderende adviezen biedt de wetenschap:

 

De kPNI-aanpak voor (onvermijdbare) hersentraumata is dan ook de volgende:

  • in eerste instantie het preventief aanpakken van de oorzaken van de laaggradige ontsteking door levensstijlinterventies, zodat het immuunsysteem over de slagkracht beschikt om een wond succesvol op te lossen,
  • en daarnaast gebruik maken van niet-invasieve interventies die de neuroplasticiteit bevorderen door stamcellen te sturen naar het letsel en zo te dwingen om het herstel door te voeren. Dat laatste staat mooi beschreven in een recent artikel in de Current Neurology and Neuroscience Reports: “It’s highly speculated that targeting neural stem cells could be a potential strategy to repair and regenerate the injured brain.” (5) Daar sluiten mijn collega’s en ik ons volledig bij aan. Het primaire doel na een letsel is de omstandigheden te creëren waarin de hersenen uitgedaagd worden om zoveel mogelijk nieuwe verbindingen te maken.

Met als concrete adviezen om hersenherstel te ondersteunen:

  1. Dagelijks meer dan 16 uur vasten bevordert de vorming van verbindingen in de hersenen. De metabole switch die tijdens het vasten ontstaat, gaat gepaard met neuroplastische aanpassingen in het zenuwstelsel die de hersenen beschermen tegen trauma. (6) Bovendien zorgt vasten ervoor dat de witte bloedcellen van het immuunsysteem zich hernieuwen, waardoor we de nooit opgeloste wond kunnen overwinnen. (7)
  2. Een ketogene voeding gebaseerd op gezonde vetten is de basisvoeding om de hersenen bij een traumatisch hersenletsel rust te geven. (8) Om optimaal gebruik te kunnen maken van ketonen is het evenwel van cruciaal belang dat de bloedsuikerspiegel laag is, wat dus bij zo’n 30 procent van de profvoetballers niet het geval is.
  3. Toepassing van hypoxie-oefeningen. Bij een trauma is er altijd sprake van zuurstoftekort (hypoxie) in de hersenen. Als hypoxiemomenten door middel van ademhalingsoefeningen onderdeel zijn van de dagelijkse routine, dan kunnen onze hersenen beter omgaan met potentiële uitdagingen en letsels. (9)
  4. Het bioritme respecteren. Herstel van hersenschade vindt plaats in de nacht, wanneer de melatonineproductie hoog is. Hoe donkerder het is, hoe meer stamcellen zich differentiëren in zenuwweefsel om nieuwe vorming van verbindingen te laten plaatsvinden. (10) Gebruik een blauwlichtfilterbril.
  5. Verzorg je darmflora. (11) Gezonde bacteriën in de darmen produceren vetzuren in dienst van de hersenen. (12) Als je zes keer per dag koolhydraten eet, krijg je echter het omgekeerde effect. (13) Een vezelrijke voeding (14) of zelfs een aanvulling met probiotica daarentegen ondersteunt mee het herstel. (15)

 

Conclusie

 

Als je goed leest, dan zie je dat een aantal van de meest recente curatieve interventies voor traumatische hersenletsels éigenlijk gewoon deel zouden kunnen uitmaken van onze dagelijkse levensstijl. Het beste moment om een trauma te behandelen is dus… vòòr het trauma.

De cirkel is rond.

Wetenschappelijke bronnen in dit artikel:

(1) http://sporza.be/cm/sporza/voetbal/Jupiler_Pro_League/1.1142599
(2) Br J Sports Med. 2014 Oct;48(19):1447-50. doi: 10.1136/bjsports-2013-093406. Epub 2014 Jul 31. Sports-related concussion increases the risk of subsequent injury by about 50% in elite male football players. Nordström A1, Nordström P2, Ekstrand J3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25082616
(3) Eur J Endocrinol. 2008 Jul;159(1):7-13. doi: 10.1530/EJE-08-0050. Epub 2008 May 7. Antipituitary antibodies after traumatic brain injury: is head trauma-induced pituitary dysfunction associated with autoimmunity? Tanriverdi F1, De Bellis A, Bizzarro A, Sinisi AA, Bellastella G, Pane E, Bellastella A, Unluhizarci K, Selcuklu A, Casanueva FF, Kelestimur F. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18463108
(4) http://www.kpnibelgium.com/dertig-procent-van-de-voetballers-lijdt-aan-prediabetes/
(5) Curr Neurol Neurosci Rep. 2018 Jan 25;18(1):1. doi: 10.1007/s11910-018-0812-z. The Potential of Stem Cells in Treatment of Traumatic Brain Injury. Weston NM1, Sun D2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29372464
(6) Nat Rev Neurosci. 2018 Feb;19(2):63-80. doi: 10.1038/nrn.2017.156. Epub 2018 Jan 11. Intermittent metabolic switching, neuroplasticity and brain health. Mattson MP1,2, Moehl K1, Ghena N1, Schmaedick M1, Cheng A1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29321682
(7) Cell Stem Cell. 2014 Jun 5;14(6):810-23. doi: 10.1016/j.stem.2014.04.014. Prolonged fasting reduces IGF-1/PKA to promote hematopoietic-stem-cell-based regeneration and reverse immunosuppression. Cheng CW1, Adams GB2, Perin L3, Wei M1, Zhou X2, Lam BS2, Da Sacco S3, Mirisola M4, Quinn DI5, Dorff TB5, Kopchick JJ6, Longo VD7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24905167
(8) Brain Inj. 2018;32(4):416-422. doi: 10.1080/02699052.2018.1429025. Epub 2018 Jan 23. The ketogenic diet as a treatment for traumatic brain injury: a scoping review. McDougall A1, Bayley M2, Munce SE2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29359959
(9) Exp Biol Med (Maywood). 2017 Jun;242(11):1198-1206. doi: 10.1177/1535370217712691. Hypoxic conditioning and the central nervous system: A new therapeutic opportunity for brain and spinal cord injuries? Baillieul S1,2,3, Chacaroun S2,3, Doutreleau S1,2,3, Detante O4,5, Pépin JL1,2,3, Verges S2,3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28585890
(10) Inflammopharmacology. 2017 Nov 20. doi: 10.1007/s10787-017-0417-1. [Epub ahead of print] Does the administration of melatonin during post-traumatic brain injury affect cytokine levels? Dehghan F1, Shahrokhi N2, Khaksari M3, Soltani Z3, Asadikorom G3, Najafi A4, Shahrokhi N5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29159715
(11) Brain Behav Immun. 2017 Nov;66:31-44. doi: 10.1016/j.bbi.2017.05.009. Epub 2017 May 17. The bidirectional gut-brain-microbiota axis as a potential nexus between traumatic brain injury, inflammation, and disease. Sundman MH1, Chen NK2, Subbian V3, Chou YH4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28526435
(12) Formation of short chain fatty acids by the gut microbiota and their impact on human metabolism https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4939913/
(13) J Exp Med. 2016 Nov 14;213(12):2603-2620. Epub 2016 Oct 17. Gut dysbiosis impairs recovery after spinal cord injury. Kigerl KA1, Hall JC1, Wang L2, Mo X3, Yu Z2, Popovich PG4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27810921
(14) Neurosci Lett. 2016 Jun 20;625:56-63. doi: 10.1016/j.neulet.2016.02.009. Epub 2016 Feb 8. Butyrate, neuroepigenetics and the gut microbiome: Can a high fiber diet improve brain health? Bourassa MW1, Alim I1, Bultman SJ2, Ratan RR3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26868600
(15) Crit Care. 2011;15(6):R290. doi: 10.1186/cc10579. Epub 2011 Dec 2. Effects of probiotics on serum levels of Th1/Th2 cytokine and clinical outcomes in severe traumatic brain-injured patients: a prospective randomized pilot study. Tan M1, Zhu JC, Du J, Zhang LM, Yin HH. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22136422

Ontdek wat onze kPNI opleidingen voor jouw praktijk kunnen betekenen.